Informatie over onze nieuwsbrief? Klik hier

Inleiding

Aan de T-splitsing van de Piepersveldweg en de Veldhuisweg te Borne ligt een bijzonder gebouw met een waterbassin. Dit is het oude Spanjaardgemaal dat in de textielperiode het water uit de Deurningerbeek pompte en via een buizenstelsel vervoerde naar de textielfabriek van Spanjaard. Hier werd het onder andere gebruikt voor het wassen en bleken van het linnen. Het is een gemeentelijk monument en een belangrijk industrieel erfgoed in de gemeente Borne. Het werd destijds in de volksmond Het Watermachientje genoemd.

Tot 1967 hebben vele Bornenaren hun brood verdiend in de textielfabrieken van Spanjaard. Wij willen deze historie levendig houden. Na 100 jaar (1916) start het Spanjaardgemaal opnieuw. Daarmee wordt dit gemaal het enige werktuig/gebouw dat nog herinnert aan de rijke textielhistorie van Borne. Het monument van de fabrieksfluit is geplaatst op de hoek van de Stationsstraat/Parallelweg. De fluit zelf is in bruikleen gegeven aan het Bussemakerhuis te Borne. Het Oude Badhuis is tegenwoordig in gebruik als mortuarium

Burger Initiatief      

Het gebouwtje dreigt door de tand des tijds steeds verder te worden aangetast. Peter Welles – zijn arbeidzame leven gestart bij Spanjaard – heeft zich enkele jaren geleden het lot van dit monument aangetrokken. In overleg met de eigenaar heeft hij al diverse acties ondernomen om het gebouw en de omgeving in ere te herstellen. Er is al veel gebeurd en de bassins en de directe omgeving hebben inmiddels een metamorfose ondergaan. Inmiddels is de stichting Vrienden van het Spanjaardgemaal opgericht met als doel om verder herstel/renovatie van het gebouw en de omgeving te bewerkstelligen. Tevens wordt onderzocht of het monument weer als gemaal zou kunnen functioneren. Zo zou water kunnen worden opgepompt ten behoeve van de nabij gelegen Burger moestuin. Het is de intentie om het historische gemaal als een educatief en recreatief rustpunt binnen de gemeente Borne te positioneren.


Actueel:





Peter Welles draagt zijn taken over

Maar liefst zes jaar lang was Peter Welles het boegbeeld van het Spanjaardgemaal aan de Piepersveldweg, ‘Het Watermachientje’ van de textielfabriek Spanjaard. Iedereen die het maar horen wilde, wist hij te overtuigen van de waarde van dit gebouwtje dat daar aan de rand van Borne stond te verpieteren.

Binnenkort komt zijn droom uit. De financiën zijn rond, de restauratie kan beginnen. ”Mijn werk zit erop”, zegt de 70-jarige Hengeloër. Er is een nieuw bestuur gevormd en dat zet zijn werk voort. En dat van voormalig secretaris Johan Klasens en Jan Mulders, die samen met Welles een fors deel van de voorbereiding voor de uitvoering van het project voor hun rekening namen.

Tijdens de monumentenrun van Open Monumentendag gaf Peter Welles zaterdag nog een laatste keer tekst en uitleg over het gemaal, dat destijds zorgde voor schoon water voor de fabriek. ”Opgepompt uit de Deurningerbeek die hier stroomde, werd het via een buizenstelsel naar de vijvers aan de Deldensestraat getransporteerd, waarna het naar de fabriek aan de Parallelweg gevoerd werd. Mooi schoon helder water, dat goed gebruikt kon worden voor de textiel.”
(M.m.v. Bornsche Courant op Facebook).

Foto: Peter Welles (links) verhaalt enthousiast over het Spanjaardgemaal, dat vooral dankzij zijn inspanningen een nieuw leven krijgt. Foto © Annemarie Haak/Bornsche Courant.
Peter Welles draagt zijn taken over

.